#020today De Beemster
400 jaar droog
Vierhonderd jaar geleden, op 19 mei 1612, werd het laatste water uit het Beemstermeer weggemalen en viel de zo ontstane polder De Beemster na vijf jaar pompen echt helemaal droog. Dit voor die tijd uitzonderlijke staaltje van Nederlands ondernemerschap wordt dit jaar uitgebreid herdacht met allerlei festiviteiten en activiteiten. Zo is er op 18 en 19 mei de Beemster Ringdijkfietstourtocht, waar iedereen aan kan meedoen. Zie hiervoor de speciale website Beemster 400 jaar.
Door inklinking van het oorspronkelijke veen, diverse stormvloeden en afkalving ontstond er in vroeger tijden ten noorden van Amsterdam een aantal grote meren. Het Beemstermeer was daar een van. Het meer was een echte waterwolf. Door de golfslag brokkelden de oevers steeds meer af en tijdens zware stormen braken de dijken geregeld door. Dit vormde een gevaar voor de omliggende steden en dorpen. In 1570 kwam het droogleggen van het Beemstermeer dan ook voor het eerst uitgebreid ter sprake, maar de toen bestaande techniek was nog niet toereikend voor het leegpompen van zo’n groot meer.
Rond 1597 werden opnieuw plannen voor het dro...
Handwerken en verhalen
Een kleed vol herinneringen
Gezinnen waren soms jarenlang gescheiden. Het leven in Turkije ging door.Tijdens winteravonden en stille uren werken vrouwen aan de uitzet van hun dochters en nichtjes. Vanaf een jaar of 14 begonnen meisjes zelf ook mee te werken. De lakens, handdoeken, kleedjes en voorraadzakken werden voorzien van prachtig borduursel, kregen een gehaakt randje of bloemen van naaldkant. Een deel van de Turks-Amsterdamse vrouwen beheerst nog deze kunst.
Serife Dönmez (1957) is een bekroond borduurster. Ze maakt prachtige geborduurde hoofddoeken, tafelkleden en blouses. Ze versiert de stof met contrasterende kleuren, bloemen of met geometrische motieven.
Ik heb Serife leren kennen via Muzeyyen Aliyazicioglu die als vrijwilliger bijeenkomsten met Turkse vrouwen organiseert in moskeegebouw De Verbinding in de Joubertstraat in Amsterdam Oost. Geïnspireerd door voorbeelden uit het buitenland, zoals de Millennium Quilt in het Liverpool Museum gaan we kijken of we zo’n herinnering in stof kunnen maken in dit jaar van 400 jaar rel...
Look into the eye
Samenwerken met Izmir
De viering van 400 jaar betrekkingen tussen Nederland en Turkije leidt tot allerlei vormen van samenwerking. Zo ontwerpen studenten van de design and art faculteit van Yaşar University in Izmir posters die in Amsterdam komen te hangen.
-
Tevfik Balcıoğlu, Gören Bulut, Cihangir Elmaskaya, Umur Türker en Patricia Türkmenoglu op de campus van Yaşar University
Het contact was gelegd via Gunay Ulsu van de Universiteit van Amsterdam die professor Tevfik Balcıoğlu van Yaşar goed kent. Het Amsterdam Museum had het plan opgevat om de stad in te gaan met een minitentoonstelling in de vorm van drie posters met collages van beelden. Met bakfietsen van de Fietsfabriek gaan we de posters verspreiden op allerlei plekken in de stad. Toen vanuit Izmir de suggestie kwam om studenten iets te laten ontwerpen in het kader van 400 jaar relaties, gingen we er meteen op in. Een groepje studenten werkt aan de minitentoonstelling en alle derde en vierdejaars studenten kregen de opdracht een poster te maken rond 4...
Paul Spies over 400 jaar Nederland - Turkije
‘Arbeidsmigranten uit Turkije waren avontuurlijke pioniers’
De website NLTR400 staat in het teken van de 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije die dit jaar gevierd worden. Op de website is een uitgebreid overzicht te vinden van alle activiteiten die in het kader van dit evenement plaatsvinden. Nieuws over dit speciale jaar wordt op de website uitgelicht en zijn er een aantal portretten te vinden van mensen uit Nederland en Turkije die nauw betrokken zijn geweest bij het programma. Onder anderen onze eigen Paul Spies, directeur van het Amsterdam Museum.
Hij vertelt: ‘'Het pionieren staat centraal. Wij reisden in de 17e eeuw naar het toenmalige Osmaanse Rijk voor het avontuur, voor de handel en voor een beter bestaan. Datzelfde geldt voor de Turkse mannen die in de jaren 60 naar Nederland kwamen. Dat waren echte avonturiers. Het is heel wat om huis en haard achter te laten en je, zonder de taal te spreken, in een onbekend land te vestigen. We hebben het over helden.’' Paul Spies is trots op de Amsterdamse connectie met de viering van 400 jaar betrekkingen. ‘'De geschiedenis van de Levantse handel is een typisch Amsterdams fenomeen dat tot de verbeelding spreekt.’'
En wat ho...
#020today Westertoren
Genomineerd als mooiste kerktoren van Nederland
Momenteel houdt het radioprogramma ‘Zondag van Van Willigenburg’ een verkiezing van de mooiste kerktoren van Nederland. Op de lijst van circa honderd kerktorens die nu zijn genomineerd, staan enkele Amsterdamse waaronder uiteraard ook de Westertoren. Via deze link kan op de Westertoren worden gestemd. Het afgebeelde schilderij van de Westerkerk van Jan Ekels I (1724-1781) is te zien in zaal 12 van het Amsterdam Museum. Hieronder maken we gebruik van de tekst over de toren zoals die te vinden is op de website van de Westerkerk.
In Amsterdamse smartlappen, maar ook in het dagboek van Anne Frank, wordt de Westertoren 'bezongen'. In de zomermaanden is hij tot aan het eerste balkon te beklimmen.
De beroemde 'Ouwe Wester' is de hoogste kerktoren van Amsterdam (85 meter). De spits met de keizerskroon is van 1638. Tot 2006 was de keizerskroon goudgeel van kleur, maar tijdens de restauratie van de Westertoren in 2006 en 2007 werd de toren voorzien van een historisch verantwoord kleurschema. Meest opmerkelijk daaraan is de felblauwe kleur van de kroon. In het Rembrandtjaar 1906 was hij van blauw naar goudgeel gegaan; honderd jaar later, in het Rembrandtjaar 2006, bra...
Speciaal voor 400 jaar Nederland – Turkije maakte fotografe Esther ’t Hart een digitale fototentoonstelling over Turkse Amsterdammers. Ze vroeg hen hoe een ansichtkaart van Amsterdam, met henzelf in de hoofdrol, eruit zou moeten zien. Dankzij Kunstkaartjesturen.nl is een selectie van de foto’s nu als echte ansichtkaarten te versturen. De foto’s kunnen in drie verschillende formaten worden verstuurd en is er de mogelijkheid om een set van 10 onbeschreven kaarten te bestellen.
Bekijk hier de digitale fototentoonstelling en lees meer over de fotografe.
#020today Moederdag
Een imaginair boeket
Met moederdag als aanleiding is ons object van de dag een bijzonder bloemstilleven van Jan van Huysum (1682-1749), een specialité de la maison. Doorgaans is dit schilderij te bewonderen in het Amsterdam Museum, maar momenteel maakt het tot en met 30 september 2012 deel uit van de tentoonstelling Geloof in Natuur – Bloemen van betekenis in het Bijbels Museum. Hieronder volgt de tekst over dit werk door Tom van der Molen.
Jan van Huysum staat bekend om zijn virtuoos geschilderde bloemstillevens. De boeketten bestaan veelal uit bloemen die nooit tegelijk bloeien en zijn dus volledig een inventie van de schilder. Dit werk vertoont daarop geen uitzondering. Op de vaas staat een vrouwfiguur, die wellicht als de bloemgodin Flora geïdentificeerd kan worden. Daaromheen is een tekst aangebracht die aan de Bergrede van Christus is ontleend (Matteus 6:28-29). De tekst gaat half achter de bloemen schuil, maar de volledige tekst in de Bijbel luidt: "En wat zijt gij bezorgd voor de kleding? Aanmerkt de lelien des Velds, hoe zij wassen; zij aanbidden niet en spinne...
Optreden RukenB
Traditionele liederen uit Anatolie
RukenB is een ensemble met musici uit Turkije, Spanje, Israël en Duitsland, in 2005 opgericht door de singer/songwriter Ruken Baris. Geïnspireerd door Anatolische melodieën en werkend met harmonische structuren uit de jazz combineert RukenB oeroude authenticiteit, moderne improvisaties en unieke grooves. RukenB speelt traditionele liederen uit Anatolië, het erfgoed van alle volkeren van het etnische en religieuze mozaïek van dit land, in moderne arrangementen en speelt de oorspronkelijke wijsjes van het land in dezelfde stijl.
De muziek van RukenB heeft een eenvoudige boodschap, namelijk dat Anatolisch erfgoed een onuitputtelijke bron vormt voor de uitdrukking van alle stemmingen van het hedendaagse leven, maar is complex in zijn herkomst, gebaseerd op de lyriek van Turkse, Koerdische, Joodse en Azerbeidzjaanse volksliederen van Anatolië vermengd met de klanken van de grote metropolissen van de 21ste eeuw. Met deze unieke benadering, evenzeer gestoeld op vocale als op instrumentale muziek, laat RukenB luisteraars de mogelijkheid ontdekken van het vinden van raakvlakken tussen het bekende en het onbekende op het gebied van maat, ritmegevoel en emoties. RukenB he...
#020today Lentesneeuw
Feest van wervelende iepenzaadjes
"De iep is al eeuwenlang dé boom van Amsterdam. Nergens ter wereld staan er zoveel bij elkaar. Meer dan 75.000 iepen brengen ’t groen op de grachten, de natuur in de stad én elk jaar het feest van die wervelende iepenzaadjes: de lentesneeuw." Zo begint de foldertekst van het Springsnow Festival dat deze lente voor het eerst in Amsterdam plaatsvindt. Dit prachtige natuurverschijnsel is onderwerp van onder andere een route door de stad, een tentoonstelling én een oproep om zelf foto’s of filmpjes in te sturen. Voor ons museum aanleiding als object van de dag te kiezen voor een schilderij uit circa 1775 waarop iepen een centrale plaats innemen; onderstaand citaat van Norbert Middelkoop komt uit De oude meesters van de stad Amsterdam - schilderijen tot 1800 (2008).
Hendrik Keun schilderde de Amsterdamse grachten bij voorkeur niet parallel aan het beeldvlak maar haaks erop, zodat beide oevers te zien zijn. Een forse boom, Keuns handelsmerk, fungeert daarbij als verbinding tussen de beide beeldhelften. In een voor stadsgezichten opvallende verticale compositie is het standpunt ter hoogte van het Molenpad en kijken we naar het noorden langs de Keizersgracht, waar de boogbrug bij de Runstraat ons uitzicht onderbreekt. Onder de bogen door is de volgende brug zichtbaar, bij de Berenstraat. Daar vangt de lichte jurk van een passante juist een zonnestraal.
Keun profiteerde van de bestaande knik in de...
#020today Vliegenbos
Oudste Amsterdamse stadsbos 100 jaar
Het Vliegenbos in Amsterdam-Noord viert dit jaar zijn 100-jarig jubileum. Het is het oudste stadsbos van Amsterdam. In juni zullen tal van activiteiten in en rondom het bos plaatsvinden en verschijnt een boek over de geschiedenis. Afgelopen weekend opende in Museum De Noord aan de Meeuwenlaan een kleine tentoonstelling over het Vliegenbos.
Het Vliegenbos was een initiatief van Willem Hubert Vliegen (1862-1947). Vliegen was afkomstig uit Limburg en typograaf van beroep. Al op jonge leeftijd voelde hij zich aangetrokken tot de socialistische denkbeelden en vertrok hij naar Amsterdam om voor de Sociaal-Democratische Bond te werken, een nieuwe politieke partij die het socialisme in Nederland wilde verspreiden. Later werd hij voorzitter van de Sociaal-Democratische Arbeiders Partij (SDAP) en was hij voor die partij lid van zowel de Eerste als de Tweede Kamer. Vliegen stond aan de wieg van tal van sociale voorzieningen. Vanaf 1906 was hij raadslid van Amsterdam en daarna verschill...
Annemarie
Elisa
Frans
Michelle
Judith
Maarten
Jo