PaulPlantage Waterlant
Het verhaal achter het schilderij
Aan de oever van de Surinamerivier lag plantage Waterlant, een van de weinige plantages waarvan een schilderij gemaakt is waardoor we een beeld hebben van het leven op een suikerplantage. De eigenaar van de plantage, Jonas Witsen (1676-1715), gaf de schilder Dirk Valkenburg (1675-1721) de opdracht om zijn bezit levensecht te schilderen. Het resultaat is een rustiek landschap. Maar is wat we zien wel zo levensecht, en wat zien we niet?
Plantage Waterlant is voor het eerst in de bronnen terug te vinden in 1683, als eigendom van Johan van Scharphuizen (geboortejaar onbekend-1699). Hij was dus al vijf jaar eigenaar voor hij in 1688 naar Suriname kwam om Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck op te volgen als gouverneur. Daarvoor was Van Scharphuizen al betrokken bij de slavenhandel. In Paramaribo raakte de nieuwe gouverneur al snel in opspraak: Joodse planters waren het niet eens met zijn beslissing om de slaven op zondag vrij te geven. Ook had hij meer plantages en belangen in de slavenhandel dan was toegestaan door de Sociëteit van Suriname. De Sociëteit riep hem uitei...
LeonieNu de zomer over niet al te lange tijd voor deur staat is tijd na te denken over een zomer-outfit. Met de juiste accessoires kom je al een heel eind. Een hoed die zo’n beetje anderhalve eeuw populair was, is de zomerse strohoed, ook wel bekend als boater, matelot of canotier. De strohoed werd gedragen door zowel mannen als vrouwen in de periode 1800- 1950.
Rond 1800 werd strohoeden gedragen als zomerhoeden door Engelse matrozen. De admiraal Horatio Nelson zou deze ingevoerd hebben. De hoeden waren rond met een platte bovenkant waar een stoffen band omheen was gezet. In een tijd waarin men niet met onbedekt hoofd naar buiten ging was het een verademing in de zomer een luchtige hoed te dragen. De strohoed of boater werd algauw onderdeel van het zomeruniform van de matrozen. Ook werd de strohoed gedragen op scholen in Engeland.
Frans#020today nap-presentatie
25 jaar in stadhuis
Dat NAP Normaal Amsterdams Peil betekent, is -laten we zeggen- redelijk bekend. Minder bekend is het grote belang van het NAP als algemeen toegepaste referentie bij hoogtemetingen in Nederland en zelfs als basis voor het Europese hoogtenetwerk. Op 18 mei 1988, nu dus 25 jaar geleden, opende in de binnenstraat van het nieuwe Amsterdamse stadhuis een presentatie rond het NAP. Met als opzet bezoekers en voorbijgangers te interesseren en fascineren. Met als trots middelpunt het bronzen NAP-nulpunt, hier zichtbaar gemaakt voor het publiek. Je kunt er letterlijk je hand op leggen...
Het zichtbaar maken van het onzichtbare: dat was het uitgangspunt van de bedenkers Louis van Gasteren en Kees van der Veer. Op de eerste plaats gold dat voor het NAP-basispunt dat zich bevindt onder de Dam op een 22 meter lange heipaal: 1.6 meter onder het plaveisel op een hoogte van 1.408 meter boven NAP. Via nauwkeurigheidswaterpassingen vanaf dit punt op de Dam is de bronzen bout op de NAP-paal in de Stopera precies op de hoogte NAP nul gebracht.
Aandachtstrekker in deze presentatie zijn ook drie waterkolommen: twee geven de actuele eb- of vloedstand weer bij Vlissingen en IJmuiden en de derde kolom toont de hoogte van de waters...
Eva
AnnemarieGrapjes en dramatische verhalen
De Keti Koti Vrijheidsmaaltijd
Op zondag 5 mei stond in de Schuttersgalerij een lange tafel met ruim 50 gasten. Het werd een middag vol interessante gesprekken, smakelijk Surinaams eten, mooie muziek en boeiende discussies. In samenwerking met Mercedes Zandwijken had het Amsterdam Museum een Keti Koti Vrijheidsmaaltijd georganiseerd. Noraly Beyer leidde de gesprekken. Hier vind je een fotoverslag.
-
Met kokosolie smeren we elkaars armen in om op symbolische wijze de pijn te verzachten.
Sommige tafelgenoten kenden elkaar, anderen ontmoetten elkaar voor het eerst. Enkele gasten vonden nieuwe medestanders, anderen gingen juist de confrontatie aan met gasten met een tegenovergestelde mening. Mannen die bij de jaarlijkse intocht van Sinterklaas Hoofdpiet zijn, zaten naast mensen die Zwarte Piet liever van gedaante zien veranderen. Aan tafel bevonden zich veel afstammelingen van slaven, maar ook joodse mensen met hun eigen dramatische familiegeschiedenis. Joden en nazaten van slaven spraken over de verschillende betekenissen van slavernij in hun omgeving. Joden herdenken, bijvoorbeeld bij de Seidermaaltijd, de slavernij in Egy...
Frans#020today Lentesneeuw
De iep bezongen in papierknipwerk
Springsnow. Dat is de naam van het Amsterdamse festival rond het fenomeen ‘lentesneeuw’, oftewel: de wervelende iepenzaadjes. Het vindt dit jaar voor de tweede keer plaats in de ‘iepenhoofdstad van Europa’ en duurt tot en met 21 mei. Het bezingen van iepenzaadjes betekent ook hulde brengen aan de iep. Vandaar dat we in deze blog stilstaan bij een schitterende iep in onze collectie, het resultaat van uiterst vaardig papierknipwerk.
De locatie van de voorstelling, die topografisch nauwgezet is weergegeven, is niet moeilijk te duiden. We kijken uit over het Singel in de richting van de Ronde Lutherse Kerk. We bevinden ons nabij de ingang van de Korsjespoortsteeg, waarvan de ingang links vooraan te zien is. Langs de kaden liggen schepen met handelswaar afgemeerd. Op de achtergrond verheft zich de ranke spits van de Haringpakkerstoren en links daarvan is de Haarlemmersluis.
Aan beide zijden van de gracht staan iepen, waarvan het virtuoos vervaardigde exemplaar pal op de voorgrond de aandacht opeist, uiteraard door zijn formaat, maar ook omdat deze lijkt te zijn ...
AnnemarieOut of History
Portretten van Iris Kensmil in de Schuttersgalerij
In de Schuttersgalerij van het Amsterdam Museum hangen drie schilderijen van kunstenaar Iris Kensmil (1970) uit haar serie Out of History. Het zijn drie portretten van Surinamers die leefden in de 18de eeuw en die, tegen de koloniale onderdrukking in, een eigen positie en toekomst opgebouwd hebben. Ze vallen buiten het schema 'zwarte slaaf en witte meester' en hebben hun leven in eigen hand genomen.
De portretten zijn gemaakt in het kader van de tentoonstelling Gouden Eeuw, proeftuin van onze wereld en de herdenking van de wettelijke afschaffing van de slavernij in Suriname en op de Antillen, dit jaar 150 jaar geleden.
Fictieve portretten
Van geen van deze drie mensen zijn portretten bekend en de schilderijen van Iris zijn dan ook fictieve portretten. Elisabeth Samson verwierf een groot vermogen en sloot als eerste vrije zwarte vrouw een erkend huwelijk met een blanke man. Wilhelmina Kelderman was een slavin die zichzelf en uiteindelijk ook haar zoon vrijkocht. Fabi Labi Dikan was granman (st...
Collectiestuk in de Grote Geschiedenis Quiz 2013
Raad jij het mystery object?
Conservator Laura van Hasselt zal een ‘mystery object' afkomstig uit het Amsterdam Museum presenteren voor de Grote Geschiedenis Quiz. Denk je dat je het object kan raden? Kijk dan zaterdag 11 mei om 20.15 uur op Nederland 2 en doe mee!
De Grote Geschiedenis Quiz wordt dit jaar voor de twaalfde keer georganiseerd door NTR en VPRO, in samenwerking met de Volkskrant en het Historisch Nieuwsblad. Vijf teams gaan tegen elkaar strijden in de quiz over de geschiedenis van Europa. De vragen worden gesteld met behulp van archiefbeelden. De deelnemers maken kans op een driedaagse historische reis.
Dit zijn de vijf teams die de strijd met elkaar aangaan:
1. Cabaretiers, met Sanne Wallis de Vries, Ellen Dikker en Piet...
AnnemarieToen de aankondiging kwam dat Willem-Alexander en Maxima op 30 april 2013 koning en koningin van Nederland zouden worden, besloot Vlisco meteen om een speciale k(r)oningdoek te maken. Het Amsterdam Museum is één van de gelukkigen die een doos met deze stof mochten ontvangen om op te nemen in de collectie van inhuldigingsobjecten.
Nederlandse textielfabrieken, zoals katoendrukkerij Van Vlissingen & Co, ontwikkelden in het midden de 19de eeuw methoden voor fabrieksmatige productie van Javaanse batiks. De belangrijkste afzetmarkt van deze 'wax hollandais' werd (West-)Afrika. De fel gekleurde en expressieve wax prints worden beschouwd als ‘typisch Afrikaans’, terwijl ze ontworpen en gefabriceerd worden in Helmond. Tegenwoordig werkt Vlisco nauw samen met Afrikaanse modeontwerpers.
De 'wax hollandais' stoffen vertellen verhalen, vanwege de dessins en de namen die Afrikaan...
Frans#020today Artis 175 jaar
Artis-tekeningen van Rie Wouda-Letterie
In het Amsterdamse jubeljaar 2013 viert ook Artis feest met zijn 175-jarig bestaan. Op 1 mei is deze mijlpaal officieel bereikt. Aanleiding voor ons in deze blog te kiezen voor drie Artis-tekeningen van Rie Wouda-Letterie (1910-1979).
In 1979, het jaar van overlijden van Rie Wouda-Letterie, schonk nicht Marianne Letterie 39 objecten gemaakt door haar tante aan het Amsterdam Museum: 20 schilderijen, 18 tekeningen en 1 collage. Bijna alle tekeningen, 16 in aantal, hadden Artis als onderwerp. Deze naam mocht dan ook niet ontbreken in de (hoofd)titel van de tentoonstelling van dit werk in 1980: Tussen Nieuwmarkt en Artis.
Rie Wouda, Haagse van geboorte, kwam in 1945 met haar man in Amsterdam wonen, nadat ze in Zeist - waar het echtpaar een kinderhuis leidde - ziek was geworden. Nicht Marianne in de Uitkrant (zomernummer 1980): “Haar dokter zei tot mijn oo...
Annemarie#020today Kogels uit Het Snotneusje
Identificatie van de kogels
Dinsdag 7 mei is op de Dam een kunstproject van Ronald van Tienhoven, een re-enactment van de dramatische situatie van 7 mei 1945. Zonder kogels uiteraard. Van Tienhoven heeft mensen uitgenodigd om dezelfde posities in te nemen als op foto’s die tijdens de schietpartij op de Dam gemaakt zijn en ook hiervan zullen weer foto’s gemaakt worden.
Object van de dag zijn deze kogels, die bij de restauratie in 1992 uit Het Snotneusje verwijderd zijn. In het binnenste van het orgel zit nog steeds één kogel, die niet te verwijderen is zonder het orgel te beschadigen.
Ewout Meulmeester, secretaris van de Schietvereniging Westerpark, heeft de kogels geïdentificeerd op basis van deze foto. Ze horen bij een 9x19 mm patroon. Andere gebruikte namen zijn 9 mm parabellum en 9 mm Luger. Deze kogels zijn voor het eerst gebruikt in het begin van de 20ste eeuw door de Duitse wapenfabrikant Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken (DWM) voor hun Luger pistool. De naam Parabellum is afgeleid...
Rik
Jannie
Simone
Norbert
Frank
Sara